Die Erkenntnis der Engel

Die Erkenntnis der Engel

Manfred Krüger.

Niet alle engelen zijn aan elkaar gelijk! Als je kijkt naar de vele afbeeldingen van engelen die er bestaan kun je dat in al het gewapper met vleugels wel eens vergeten en ze net zo bekijken als een veld met madelieven.

Maar dat klopt niet,  je ziet ze niet zo maar rondvliegen. Wij zijn voor die wereld waarin zij verkeren meestal ziende blind.  Wil je met hun levenssfeer kennismaken dan kan dat met de ogen van het hart. Heb je dat nog niet ontwikkeld dan is er de mogelijkheid om kennis met ze te maken via het werk van kunstschilders of beeldhouwers die geïnspireerd waren en ze in hun werk zichtbaar hebben gemaakt.  Schilders, beeldhouwers en ambachtsmensen  in de middeleeuwen wisten nog dat er hiërarchieën waren in de engelenwereld en gaven dit aan door het aantal vleugels, de ogen op vleugels of door attributen die bij hen hoorden.

Manfred Krüger heeft vele  jaren naar engelen gekeken en er een prachtig boek over geschreven. Je zou kunnen zeggen dat het een  kroniek is van de gehele engelenfamilie.  Hij beschrijft de verschillen tussen de hiërarchieën,  wat engelen doen, welke taken ze hebben, wat ze verzorgen en met wie ze samenwerken.
Er staan prachtige platen in waarover hij kleine beschouwingen geeft waardoor je de uitnodiging krijgt de plaat goed te gaan bekijken en ontdekt dat er veel meer te  ontdekken valt dan je denkt.  Het boek is mooi verzorgd uit gegeven en heeft een leeslint; echt een boek om in de wintertijd te lezen.

De 12 heilige nachten - Het droomlied van Olav Asteson

Wat een feest: in een goede nieuwe vertaling van Huib Lammers is er eindelijk weer een prachtige uitgave verschenen van het droomlied van Olav Asteson met tekeningen van Hans-Dieter Appenrodt.

Naast het verhaal dat in Telemarken omstreeks  1850 is opgetekend door een dominee vind je een toelichting van Bernard Lievegoed over de achtergronden en een praktische handleiding voor het werken met dromen in de periode van de twaalf heilige nachten van Frans Lutters. Hiermee krijgt het verhaal een goede context en meerwaarde. Je kunt nu gedurende de dagen rond de Kersttijd het boekje op verschillende manieren gebruiken.

Deze oude sage is rond het jaar 1000 ontstaan en werd in de wintertijd in Noorwegen bij het vuur op de donkere avonden vertelt. Het lied beschrijft de tocht van twaalf nachten die Olaf langs de beelden van de dierenriem maakt. De huidige overlevering bevat slechts resten van het oorspronkelijke lied en beschrijft een inwijdingsweg. Zulke wegen zijn nooit simpel en eenvoudig, er zijn meestal onverwachte gevaren die de held, of diegene die inwijding zoekt, op zijn pad vindt.
De taal, waarin het lied tot leven komt, klinkt krachtig. Bij het hardop lezen versterken de herhalende zinnen het ritme en merk je dat de woordklanken mooi klinken en de tekst soepel loopt. Naast het lied staan prachtige zwart wit tekeningen van Hans Diether Appenrodt die datgene wat verteld wordt in beeld weergeven.                                                                                                                   

Frans Lutters geeft een heldere handleiding voor diegenen die zich in die periode bezig wil houden met een terugblik op het jaar of met de dromen in deze bijzondere tijd. Het is prettig dat de aanwijzingen kort en helder zijn zonder veel inhoudelijke teksten over het verhaal, hierdoor is het heel duidelijk wat je kunt doen.  De oorspronkelijke Noorse tekst is achterin opgenomen met een toelichting van de vertaler.

Marijke Steenbruggen

Het Onze Vader

Het Onze Vader

Judith von Halle

Het Onze Vader is een bekend gebed.  Maar dat betekent nog niet dat we begrijpen wat het gebed wil zeggen. Hoe vaker je het hoort, des te gemakkelijker glijden de woorden langs je heen.   
Het beeldende taalgebruik van Judith von Halle heeft het effect dat je als het ware als lezer in de tijd dat het gebed voor het eerst klonk, komt te staan. 
Dit wordt vaak bewerkstelligd door kleine zinnetjes:  

voordat Christus de discipelen en de vrouwen het Onze Vader schonk, wendde Hij zich tot hen vol warmte en liefde.
 

 

Na het lezen van deze zin ontstaat bij mij een helder beeld voor me van mensen, mannen én vrouwen, die mogen het horen.   

 

Dit is het begin van een verhaal waarin de schrijfster achtergronden onthuld die samenhangen met de woorden die in dit gebed worden uitgesproken. Na lezing van het boekje hebben de woorden van het Onze Vader voor mij een andere context gekregen: meerzeggend.   

 

Een nieuwe ontdekking dus. 

 

Marijke Steenbruggen

Wordt vervolgd

Wordt vervolgd

de logica van karma en reïncarnatie

Michiel Rietveld

Twintig jaar geleden zou het onderwerp bijzonder zijn geweest, maar inmiddels is de belangstelling voor karma en reïncarnatie gewoon geworden.

Michiel Rietveld is van mening dat dit komt omdat het onderwerp aan de orde is in deze tijd en hij meent dat je er baat bij kunt hebben als je op de hoogte bent van de logica die ten grondslag ligt aan de werking van herbelichaming en levenslot. 

Na een inleidend woord van Hans Stolp maakt  Rietveld duidelijk dat hij het onderwerp benadert vanuit de werkhypothese dat karma en reïncarnatie bestaan, het zijn realiteiten, maar de verklaring ervan onttrekt zich principieel aan de materiele wereld die weegbaar, telbaar en meetbaar is. Dat is een uitdagend uitgangspunt! Vervolgens bouwt hij zijn betoog logisch op door de lezer uit te nodigen mee te gaan in zijn verhaal en mee te doen met de oefeningen, waardoor je zelf ervaringen opdoet die je iets kunnen leren.   

Wat de auteur knap gedaan heeft is dat hij voor de ideeën van Rudolf Steiner eigen woorden heeft gevonden. Het ingewikkelde van het onderwerp is dat je alleen uit eigen ervaring over nieuwe ontdekkingen kunt vertellen, heb je die eigen ervaring niet dan blijft het praten óver of reproduceren van wat je gehoord of gelezen hebt van anderen.  Rietveld wisselt eigen ervaring en eigen onderzoek af met ideeën van Steiner en heeft daar een knappe balans in gevonden. 

Het accent ligt op het mee kunnen denken met de logica van zijn werkhypothese om van daaruit tot eigen waarnemingen en ervaringen te komen. 

Wil je meer over herbelichaming en levenslot weten, dan is dit een goed leesbaar boek.

Marijke Steenbruggen

Het Avondmaal

Het Avondmaal 

Judith von Halle

Een mooi uitgegeven boekje met leeslint waarin het proces beschreven staat van de voorchristelijke cultus tot transsubstantiatie.
De schrijfster vertelt in haar eigen, kenmerkende stijl over de gebeurtenissen in de tijd van het begin van de  jaartelling in heldere bewoordingen. Door deze helderheid komt de essentie van de gebeurtenissen aan het licht. Wat was het wezenlijke van de ontwikkelingen in de tijd van het leven van Christus op aarde? En wat werd anders en leerde Christus aan zijn leerlingen?

Judith von Halle geeft een duidelijk beeld van die tijd en van de ontwikkeling die de mensheid sindsdien is gegaan waardoor je een duidelijk gevoel krijgt voor het verschil tussen toen en nu.
De wereld werd toen anders beleefd door de mens, de hemel was dichterbij en helemaal niet abstract zoals wij er in onze tijd over praten en denken. Door die ontwikkeling kijken wij met meer afstand  en stellen de vraag: wat is nu nog de betekenis van het avondmaal? Is die betekenis er nog wel? Judith von Halle geeft haar antwoord op deze vragen en laat aan de hand van drie onderdelen: het Pesachfeest, de voetwassing en de transsubstantiatie de metamorfose die plaatsvond zien en beschrijft welke betekenis dit kan hebben voor mensen in onze tijd.

Marijke Steenbruggen

Het achtvoudige pad

Het achtvoudige pad

Joop van Dam

Er bestaan allerlei boeken met oefeningen die bedoeld zijn om te leren omgaan met  innerlijke stemmingen.  Allemaal flappen we er wel eens iets uit waar je zelf van schrikt als je de reactie van je gesprekspartner ziet, zo had je het niet bedoeld! Om bijvoorbeeld met dit soort impulsieve uitingen te leren omgaan is mijn favoriet jarenlang het achtvoudig pad geweest. 
Deze reeks van oefeningen komen uit het boeddhisme en is door Rudolf Steiner beschreven als de leer van liefde en medelijden. Mijn enthousiasme ontstond door de mogelijkheid om er praktisch mee om te gaan. Je kunt deze oefeningen gemakkelijk in de praktijk van elke dag toepassen ook als je druk bent met kinderen en een baan.  
Joop van Dam is er een ware meester in om de essentie van de oefening te beschrijven in begrijpelijke taal, zodat je er van harte mee kunt instemmen om dat te gaan oefenen. 
In het boek staan de oefeningen beschreven, dan de verbinding met de dagen in de week en hoe ze in de praktijk gebracht kunnen worden. Voor mensen die met mensen werken in zorg, verpleging, onderwijs, opvoeding en coaching: de oefeningen zijn basiselementen van de beroepsattitude, daarom is er een hoofdstuk waarin de oefeningen in verband gebracht worden met dit praktisch werk. 
Joop van Dam geeft ook handige tips die de kans op volhouden vergroten. Want je kunt het met zorg uitgegeven boekje lezen, er zelfs enthousiast door worden, maar het gaan doen en het volhouden is toch een persoonlijk besluit. Door de praktische toepasbaarheid zou ik aanbevelen: aan de slag, het is de moeite waard.

Marijke Steenbruggen

Een kind is zichtbaar geworden liefde

Een kind is een zichtbaar geworden liefde

Mieke Mosmuller

De ‘chemie’ die er tussen twee mensen kan zijn is uniek van karakter en daardoor meestal voor anderen  herkenbaar. Niemand anders heeft er toegang toe en daarom roept het een gevoel van buitengesloten zijn op. Het paar wordt door 'iets' omhuld: een sfeer, een aura. Pijnlijk en kwetsend is het als je meemaakt dat dat tussen jou en je partner uitgewerkt is.  Dit wordt ervaren als een groot verlies waar ook hevig om gerouwd kan worden.

Maar waar komt deze unieke sfeer, dit aura vandaan? Uit instinctmatige aantrekkingskracht? Heeft het met lust en genot te maken?

Mieke Mosmuller onderzoekt deze vraag op een opvallende manier. Zij beschrijft fenomenen en stelt vragen naar eigen ervaringen van lezers. Hierdoor houdt ze het ‘schoon’ en blijft een moraliserende toon achterwege.  Toch is het ook duidelijk door welke bril zij naar de wereld kijkt: de mens is voor haar een uniek wezen waarin het ‘aardse’ en het ‘kosmische’ elkaar ontmoeten.  De basis voor een goede opvoeding is voor haar de bezinning op de vraag: wat is een mens, wat is een kind? Daar geeft ze in haar boek geen kant en klaar antwoord op, ze is tenslotte arts en filosoof. Zij spoort de lezer aan mee te gaan in de zoektocht waarin zij fenomenen beschrijft en vraagt om die aan eigen ervaringen te toetsen.

Door dit proces ontstaan er bij de lezer persoonlijke en individuele beelden en een stroom van inzichten komt op gang.  Het geheim is dat als je niet alleen met je hoofd leest, maar ook je eigen ervaringen erbij betrekt, er gevoelens worden opgeroepen die de ervaring verdiepen zodat die je beter bijblijft.  Mosmuller geeft namelijk  ‘opdrachten’. Opdrachten kunnen antipathie of sympathie oproepen, je kunt eroverheen lezen óf er mee aan het werk gaan. De auteur beveelt natuurlijk het tweede aan. 

De opvoeding van het kind van 0-7 jaar wordt per jaar besproken.  Ze geeft tips over wat te doen bij pestgedrag en bij gepest worden en ze zegt iets over hoe je kunt voorkomen dat er een plaaggeest wakker geroepen wordt bij een kind. Onderwerpen zoals een trage of gestoorde ontwikkeling, angsten, erfelijkheid, de zorg voor het lichamelijke en ziekte hebben een eigen hoofdstuk gekregen. Het doel van Mosmuller is om de lezer boordevol vragen achter te laten: een kind heeft antwoorden bij zich, en waar het geen antwoord heeft begint de taak van de opvoeders. Dit boek is hierbij een inspirerende hulp en doordat Mieke Mosmuller fenomenen die je kunt zien koppelt aan eigen ervaringen beklijft het gelezene heel goed.